Website chính thức của nhạc sĩ Phạm Tuyên 12/01/2022

CÂU CHUYỆN VỀ BÀI HÁT ĐÊM TRÊN CHA LO

29/12/2020 1153

Mùa xuân năm 1971, Bộ Nội vụ (tức là Bộ Công an bây giờ) có tổ chức cho một số nhạc sĩ đi thực tế để viết về lực lượng an ninh, lúc đó gồm cả lực lượng công an (áo vàng) và lực lượng biên phòng (áo xanh). Đoàn đi vào vùng cán xoong phía nam Khu Tư, lúc ấy đang bị địch đánh phá ác liệt để lên đồn biên phòng Cha Lo - Đồn anh hùng 111 ở miền Tây Quảng Bình. Một chuyến đi thật quá vất vả, vất vả không chỉ vì trèo đèo lội suối, cũng không chỉ vì địch rượt đuổi, mà còn vì sức khoẻ của nhạc sĩ Phạm Tuyên không ổn. Trước khi đi, bác sĩ Phạm Khuê và các bác sĩ khác đều khuyên ông nằm viện vì các khớp chân tay và cả cổ đều bị cứng nhưng ông vẫn xin đi để viết bài với sự động viên nhiệt tình của các đồng chí quân hàm xanh.

Mùa xuân năm 1971, Bộ Nội vụ (tức là Bộ Công an bây giờ) có tổ chức cho một số nhạc sĩ đi thực tế để viết về lực lượng an ninh, lúc đó gồm cả lực lượng công an (áo vàng) và lực lượng biên phòng (áo xanh). Đoàn đi vào vùng cán xoong phía nam Khu Tư, lúc ấy đang bị địch đánh phá ác liệt để lên đồn biên phòng Cha Lo - Đồn anh hùng 111 ở miền Tây Quảng Bình. Một chuyến đi thật quá vất vả, vất vả không chỉ vì trèo đèo lội suối, cũng không chỉ vì địch rượt đuổi, mà còn vì sức khoẻ của nhạc sĩ Phạm Tuyên không ổn. Trước khi đi, bác sĩ Phạm Khuê và các bác sĩ khác đều khuyên ông nằm viện vì các khớp chân tay và cả cổ đều bị cứng nhưng ông vẫn xin đi để viết bài với sự động viên nhiệt tình của các đồng chí quân hàm xanh.

Qua một ngày đường vất vả lại bị máy bay địch bắn đuổi dữ dội, các nhạc sĩ đã được chiến sĩ biên phòng đón vào một hang đá đèo Mụ Giạ. Trong không khí của một đồn biên phòng ở đầu đường mòn Hồ Chí Minh, đêm đêm vẫn rì rầm tiếng xe ô tô chi viện cho miền Nam, Nhạc sĩ Phạm Tuyên đã viết bài Đêm trên cha Lo ngay tại vọng gác của đồn biên phòng này. Cảnh và người ở đây đúng như ông viết trong lời bài ca theo giai điệu trầm hùng ấm áp: Đêm nay ta về bên nhau nghe tin thắng trận miền Nam/ Biên giới sáng trong niềm vui mới, vang vọng tiếng đoàn xe qua/ Hỡi gió núi hãy hát cùng ta niềm hân hoan gửi vào tiếng ca/ Suối ngàn hãy ngân theo điệu khèn, năng quê hương bừng lên...Tiếp theo là đoạn điệp khúc dạt dào đầy tình thương mến và quyết tâm: Ơi Cha Lo! Ơi Cha Lo!/ Nơi rừng núi miền Tây Tổ quốc bừng sáng lung linh một vì sao!/ Vì một tiếng ru hời hay tiếng đánh vần bi bô/ Những cánh đồng hợp tác hay những nhà máy khói bay/ Có chúng tôi đây vững vàng trên miền Tây!

 

       Có một câu chuyện cảm động dọc đường lên Cha Lo: Hôm đó đang phóng xe giữa đường thì máy bay Mỹ rượt theo và bắn xối xả, đoàn phải nấp vào một hang lèn thì gặp một cô gái chừng hơn hai mươi tuổi đang ẩn trong đó. Nhạc sĩ Phạm Tuyên liền hỏi bằng giọng Quảng Bình (vì ông là rể của Quảng Bình): O đi mô rứa mà vô đây có một mình?. Cô gái thản nhiên đáp: Em đi thăm người nhà - chồng em đang ở trên nớ và cô chỉ tay về phía đồn Cha Lo. Vì vậy trong bài hát có câu:Em thân yêu ở nơi xa nghe chăng tiếng vọng miền Tây/ Em có thấy góc trời biên giới như rực ánh hồng chân mây?.

Ngay tại vọng gác của đồn biên phòng, ông đã dạy bài hát này cho một số chiến sĩ biên phòng ở đó coi như món quà lưu niệm bằng âm thanh của  nhạc sĩ. Âm hưởng trầm hùng, phảng phất chất dân ca miền Tây Quảng Bình đã nhanh chóng được các chiến sĩ đón nhận nồng nhiệt. Bài hát sau khi được tốp ca nam Đoàn Ca múa Nhân dân Trung ương và Đoàn Nghệ thuật Công an thu thanh, phát trên làn sóng Đài TNVN đã nhanh chóng đi vào đời sống và ngày nay đã trở thành một bài ca truyền thống của lực lượng Bộ đội Biên phòng. Không những thế mà nó còn trở thành bài ca truyền thống của nhân dân huyện Minh Hoá, nơi có đồn Cha Lo đóng. Cứ mỗi năm khi giao thừa đến là chiến sĩ biên phòng của Đồn lại tụ tập tại Văn phòng Huyện uỷ huyện Minh Hoá cùng các đồ. ng chí lãnh đạo Huyện hát vang bài ca này, họ còn gọi ca khúc này là Huyện ca.

(Trích Hồi ký Chúng tôi đã sống như thế của PGS – TS Nguyễn Ánh Tuyết)

 

Bài viết liên quan